Czym jest zapalenie dziąseł i dlaczego nie można go lekceważyć?
Zapalenie dziąseł to stan zapalny tkanek otaczających zęby, który zazwyczaj rozpoczyna się od nagromadzenia płytki bakteryjnej na styku dziąseł i zębów. Choć początkowo może wydawać się niegroźne, brak reakcji i leczenia może doprowadzić do poważniejszych schorzeń przyzębia, takich jak paradontoza. Dziąsła stają się opuchnięte, bolesne, zaczynają krwawić podczas szczotkowania, a z czasem może dojść do cofania się dziąseł oraz rozchwiania zębów.
Główną przyczyną zapalenia dziąseł jest nieprawidłowa higiena jamy ustnej, prowadziąca do gromadzenia się płytki bakteryjnej i kamienia nazębnego. Bakterie obecne w płytce wywołują reakcję zapalną organizmu. Inne czynniki to palenie papierosów, stres, zmiany hormonalne (np. w ciąży), nieodpowiednia dieta, niedobory witamin (zwłaszcza witaminy C), a także używanie nieodpowiednio dobranych protez czy aparatów ortodontycznych.
Pierwszym objawem zapalenia dziąseł jest zazwyczaj krwawienie podczas szczotkowania zębów lub nitkowania. Dziąsła mogą być zaczerwienione, opuchnięte i wrażliwe na dotyk. Często towarzyszy temu nieprzyjemny zapach z ust oraz uczucie “pulsowania” w okolicy zębów. W bardziej zaawansowanym stadium pojawia się cofanie dziąseł, odsłanianie szyjek zębowych, a nawet rozchwianie zębów.
Tak, nieleczone zapalenie dziąseł może przerodzić się w zapalenie przyzębia, czyli chorobę dziąseł i kości otaczających zęby. W skrajnych przypadkach prowadzi to do utraty zębów. Co więcej, badania wykazują, że przewlekły stan zapalny w jamie ustnej może wpływać na ogólne zdrowie organizmu i zwiększa ryzyko chorób serca, cukrzycy czy przedwczesnego porodu.
Leczenie zależy od stopnia zaawansowania stanu zapalnego. W początkowej fazie kluczowe jest wprowadzenie prawidłowej higieny jamy ustnej – regularne szczotkowanie, nitkowanie oraz płukanie jamy ustnej płynami antybakteryjnymi. Pomocne są także pasty i żelę zawierające chlorheksydynę, triclosan lub wyciągi z zółtka. W przypadku zaawansowanego zapalenia konieczna może być wizyta u stomatologa, usunięcie kamienia nazębnego i profesjonalne oczyszczenie kieszonek dziąsłowych.
U dzieci zapalenie dziąseł najczęściej związane jest z niewystarczającym szczotkowaniem zębów lub erupcją nowych zębów, podczas której dziąsła są bardziej podatne na podrażnienia. U kobiet w ciąży zmiany hormonalne mogą prowadzić do tzw. zapalenia dziąseł ciążowych, które przebiega z nasilonymi objawami i wymaga łagodnych, ale skutecznych metod pielęgnacji.
Profilaktyka to klucz do zdrowych dziąseł. Codzienne, dokładne szczotkowanie zębów (minimum dwa razy dziennie), używanie nici dentystycznej oraz regularne płukanie ust płynami antybakteryjnymi pozwala skutecznie usuwać płytkę bakteryjną. Warto także regularnie odwiedzać stomatologa i wykonywać profesjonalne czyszczenie zębów. Równie ważna jest zdrowa dieta bogata w witaminy i minerały, zwłaszcza witaminę C i wapń.
W domowej apteczce warto mieć pasty i żele przeciwzapalne oraz płyny do płukania ust o działaniu antybakteryjnym. Produkty zawierające chlorheksydynę, olejek z drzewa herbacianego, aloes lub szałwię sprawdzają się doskonale w walce z pierwszymi objawami stanu zapalnego. Dostępne są również specjalistyczne szczoteczki z delikatniejszym włosiem, przystosowane do wrażliwych dziąseł.
Jeśli pomimo stosowania domowych metod objawy nie ustępują po kilku dniach, konieczna jest konsultacja stomatologiczna. Dentyści mogą przeprowadzić skaling, kiretaż lub zastosować miejscowe leczenie farmakologiczne. Im wcześniej zostanie wdrożone leczenie, tym większe szanse na uniknięcie powikłań i utraty zębów.
Zdrowe dziąsła to fundament zdrowej jamy ustnej. Unikanie płytki bakteryjnej poprzez codzienną, dokładną higienę, zbilansowana dieta oraz regularne wizyty kontrolne u dentysty to podstawowe filary profilaktyki. W przypadku pierwszych objawów stanu zapalnego warto działać szybko – sięgnąć po sprawdzone produkty i nie bać się konsultacji ze specjalistą.
