Codziennie dbasz o higienę jamy ustnej – szczotkujesz zęby dwa razy dziennie, używasz nici dentystycznej, płynu do płukania. Ale czy równie starannie czyścisz szczoteczkę do zębów? To właśnie ona ma kontakt z resztkami jedzenia, śliną, płytką nazębną i bakteriami. Jeśli nie zadbasz o jej czystość, może stać się źródłem nowych problemów zdrowotnych – nie tylko w jamie ustnej.
Na mokrej i ciepłej powierzchni szczoteczki bardzo szybko namnażają się bakterie, wirusy i grzyby. Jeśli nie czyścisz jej regularnie, z każdym myciem możesz przenosić drobnoustroje do ust – co zwiększa ryzyko zapaleń dziąseł, pleśniawek, a nawet infekcji ogólnoustrojowych. Zaniedbana szczoteczka może także sprzyjać nieprzyjemnemu zapachowi z ust oraz pogarszać stan zębów i dziąseł.
Czyszczenie szczoteczki do zębów powinno odbywać się po każdym użyciu. Minimum to dokładne wypłukanie główki pod bieżącą wodą. Raz w tygodniu warto dodatkowo ją zdezynfekować, a co 3 miesiące – wymienić na nową. Jeśli chorujesz, np. masz infekcję gardła lub grypę, warto wymienić szczoteczkę po zakończeniu leczenia, nawet jeśli nie minął jeszcze kwartał.
W przypadku szczoteczki manualnej najważniejsze jest dokładne płukanie pod strumieniem wody po każdym myciu. Można także co jakiś czas zanurzyć główkę w roztworze antybakteryjnym lub płynie do płukania jamy ustnej na kilka minut. Szczoteczkę elektryczną należy myć podobnie – po zdjęciu końcówki przepłukać ją dokładnie, osuszyć i przechowywać pionowo, główką do góry. Należy pamiętać także o czyszczeniu rączki szczoteczki elektrycznej, ponieważ również tam mogą gromadzić się bakterie i osady.
Do dezynfekcji szczoteczki do zębów można używać płynu do płukania jamy ustnej, najlepiej zawierającego chlorheksydynę lub alkohol. Dobrym rozwiązaniem jest również roztwór sody oczyszczonej przygotowany z jednej łyżeczki sody i pół szklanki wody. Alternatywą jest woda utleniona, w której można zanurzyć szczoteczkę na kilka minut. W sklepach dostępne są także specjalne etui z lampą UV, które zabijają bakterie światłem ultrafioletowym. Niezależnie od metody, po dezynfekcji szczoteczkę należy dobrze wypłukać i osuszyć.
To częsty mit, że wrzątek lub mikrofalówka skutecznie oczyszczą szczoteczkę. O ile wrzątek rzeczywiście może zabić bakterie, to jednocześnie może zniszczyć włókna szczoteczki lub deformować jej kształt. Mikrofala natomiast nie nadaje się do dezynfekcji szczoteczek, ponieważ może uszkodzić plastikowe elementy i stworzyć zagrożenie pożarowe. Zdecydowanie lepiej postawić na bezpieczne metody, które nie uszkodzą produktu.
Nie wystarczy tylko czyścić szczoteczkę do zębów – równie ważne jest jej przechowywanie. Wiele osób przechowuje ją w zamkniętym kubku bez dostępu powietrza, co sprzyja rozwojowi bakterii. Ustawianie szczoteczki w pobliżu toalety jest także niewskazane, ponieważ mikroskopijne kropelki mogą osiadać na jej włosiu. Częstym błędem jest także używanie jednej szczoteczki przez wiele miesięcy oraz przechowywanie kilku szczoteczek razem, co sprzyja przenoszeniu drobnoustrojów.
Najlepsze środowisko dla bakterii to wilgoć i brak cyrkulacji powietrza. Dlatego szczoteczkę warto przechowywać w pozycji pionowej, włosiem do góry, w miejscu przewiewnym i z dala od muszli klozetowej. Jeśli korzystasz z etui ochronnego, upewnij się, że posiada ono otwory wentylacyjne. Po każdej dezynfekcji szczoteczkę należy dokładnie osuszyć.
Wymiana szczoteczki powinna następować co 3 miesiące. Warto jednak zrobić to wcześniej, jeśli włosie zaczyna się rozchodzić, przebyło się infekcję bakteryjną lub wirusową, szczoteczka spadła na podłogę w miejscu publicznym lub pojawił się nieprzyjemny zapach mimo mycia. Regularna wymiana szczoteczki to podstawowy element profilaktyki zdrowotnej.
Czyszczenie szczoteczki do zębów to temat, który wciąż bywa bagatelizowany, mimo że ma bezpośredni wpływ na zdrowie jamy ustnej. Proste codzienne nawyki, takie jak dokładne płukanie, regularna dezynfekcja i właściwe przechowywanie, wystarczą, by ograniczyć ryzyko infekcji i przedłużyć żywotność szczoteczki. Nawet najlepsza szczoteczka, jeśli nie jest czyszczona, może wyrządzić więcej szkody niż pożytku.
